วันที่ 24 เมษายน 2569 เวลา 14.00 น. พลตรี กัลย์สรรค์ จันทรเสน ประจำสำนักพระราชวังพิเศษ ระดับ 10 พร้อมด้วย พลเอก สมบัติ ธัญญะวัน นายทหารปฏิบัติการพิเศษ สำนักงานนายทหารปฏิบัติการพิเศษในพระองค์ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ นายวิวัฒน์ อินทร์ไทยวงศ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดลำปาง ร่วมประชุมติดตามผลการดำเนินงานโครงการอำเภออารยเกษตร โดยมีนายสมจิตร จุลเจริญ นายอำเภองาว หัวหน้าส่วนราชการระดับจังหวัด หัวหน้าส่วนราชการระดับอำเภอ ผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้นำชุมชน นักเรียน และประชาชน เข้าร่วมประชุมฯ ณ หอประชุมที่ว่าการอำเภองาว จังหวัดลำปาง

ศูนย์อำนวยการใหญ่จิตอาสาพระราชทาน ได้จัดทำโครงการอำเภออารยเกษตร โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อสร้างเป็นพื้นที่แห่งความเจริญ สังคมแห่งคุณธรรม มีความกตัญญูกตเวที ประชาชนมีความสุข และสามารถพึ่งพาตนเองได้ มุ่งเน้นการแก้ไขปัญหา 5 ด้าน ได้แก่ ด้านปากท้อง (หนี้สิน) / ด้านสุขภาพ /ด้านการศึกษา / ด้านสิ่งแวดล้อม และด้านยาเสพติด โดยน้อมนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงและทฤษฎีใหม่เป็นพื้นฐาน ในกระบวนการคิดแก้ไขปัญหาของชุมชน โดยอำเภองาว จังหวัดลำปาง เป็นพื้นที่ที่เข้าร่วมโครงการเป็นอำเภอที่ 7

ปัจจุบัน อำเภองาวได้ดำเนินการขับเคลื่อน โครงการอำเภออารยเกษตรมาอย่างต่อเนื่อง โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อแก้ไขปัญหาความเดือดร้อน พัฒนาคุณภาพชีวิตและสร้างรายได้ให้กับประชาชนในพื้นที่ และสร้างกลไกการทำงานร่วมกันกับภาคีเครือข่าย ทั้ง 7 ภาคี ได้แก่ ภาคราชการ ภาคเอกชน ภาคศาสนา ภาคประชาสังคม ภาควิชาการ ภาคประชาชน และภาคสื่อสารมวลชน ให้เป็นไปตามหลักการทรงงานและการพัฒนาประเทศ โดยน้อมนำแนวทางพระราชดำริตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงและทฤษฎีใหม่เป็นพื้นฐานในกระบวนการคิด นำมาประยุกต์ใช้ในการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของชุมชนเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต และสร้างรายได้ให้กับประชาชนในพื้นที่ ให้มีความอุดม สงบ สมบูรณ์(พูนสุข) อย่างยั่งยืน

จากนั้น พลตรี กัลย์สรรค์ จันทรเสน ประจำสำนักพระราชวังพิเศษ ระดับ 10 พร้อมด้วย พล.อ.สมบัติ ธัญญะวัน นายทหารปฏิบัติการพิเศษ สำนักงานนายทหารปฏิบัติการพิเศษในพระองค์ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ นายวิวัฒน์ อินทร์ไทยวงศ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดลำปาง และคณะ ได้ลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมแปลง โคก หนอง นา ข้าราชบริพาร หน่วยราชการในพระองค์ โดยมีนายสมจิตร จุลเจริญ นายอำเภองาว หัวหน้าส่วนราชการ ข้าราชการ ผู้นำชุมชน และประชาชนร่วมต้อนรับและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในการพัฒนาพื้นที่ ณ บ้านปงเตา ต.ปงเตา อ.งาว จ.ลำปาง

แปลง โคก หนอง นา ข้าราชบริพาร หน่วยราชการในพระองค์ พื้นที่ดังกล่าวมีนายประสงค์ และนางเกษพร บุญทอง สองสามี-ภรรยาเป็นเจ้าของแปลงในการขับเคลื่อน โดยได้พัฒนาพื้นที่ขนาด 4.20 ไร่ ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ตามแนวทาง “โคก หนอง นา โมเดล” ภายใต้โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เจ้าของแปลงได้นำองค์ความรู้จากการอบรมหลักสูตร “พึ่งตนเพื่อชาติ รุ่นที่ 12” ของศูนย์กสิกรรมธรรมชาติพันนา จังหวัดนครราชสีมา โดยอาจารย์บุญล้อม เต้าแก้ว มาปรับใช้ให้เหมาะสมกับบริบทพื้นที่ บนแนวคิด “คนปลูกต้นไม้ ต้องปลูกให้โตวันโตคืน” ถูกนำมาใช้เป็นหลักในการฟื้นฟูระบบนิเวศ ควบคู่กับการจัดกิจกรรม “เอามื้อสามัคคี” เพื่อสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชน เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และขยายเครือข่ายกสิกรรมธรรมชาติอย่างต่อเนื่อง

ตั้งแต่เริ่มดำเนินการในปี 2565 พื้นที่ได้รับการจัดการอย่างเป็นระบบ มีการขุดสระน้ำ 2 แห่ง ทำคลองไส้ไก่เพื่อกระจายน้ำ สร้างฝายชะลอน้ำ และเชื่อมโยงแหล่งน้ำธรรมชาติใกล้เคียง เช่น เหมืองน้ำ และเขื่อนปงเตา ทำให้สามารถกักเก็บน้ำและใช้ประโยชน์ได้ตลอดทั้งปี

ด้านการใช้ประโยชน์พื้นที่ มีการจัดสรรอย่างหลากหลาย ทั้งนาข้าว บ่อปลา และแปลงผักพื้นบ้าน เช่น ผักกูด ชะอม มะเขือพวง ข่า และตะไคร้ รวมถึงการปลูกไม้ผลและไม้ยืนต้นตามแนวคิด “ไม้ 5 ระดับ” และ “ป่า 3 อย่างประโยชน์ 4 อย่าง” อาทิ ตะเคียน ยางนา มะค่าโมง มะฮอกกานี และรวงผึ้ง ช่วยเพิ่มความหลากหลายทางชีวภาพและสร้างรายได้ระยะยาว ด้านปศุสัตว์ มีการเลี้ยงสัตว์แบบผสมผสาน ทั้งไก่ ห่าน หมู และโคพระราชทาน ซึ่งนอกจากจะเป็นแหล่งอาหารแล้ว ยังนำมูลสัตว์มาผลิตปุ๋ยอินทรีย์ใช้ภายในแปลง ช่วยลดต้นทุนการผลิต ปัจจุบันวัวได้ให้ลูกแล้ว 2 ตัว (เพศเมีย) และมีการวางแผนขยายพันธุ์ พร้อมแบ่งปันให้ผู้อื่นตามแนวทางการเกื้อกูล

การบริหารจัดการพื้นที่ยึดหลัก “กสิกรรมธรรมชาติ” ควบคู่ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ผ่านกระบวนการเรียนรู้ “บันได 9 ขั้นสู่ความพอเพียง” ตั้งแต่การพึ่งพาตนเอง ไปจนถึงความมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน โดยเน้นการลงมือปฏิบัติจริง และใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า

ปัจจุบัน “โคกหนองนาพระราชทานบ้านปงเตา” ไม่เพียงเป็นแหล่งผลิตอาหารปลอดภัย แต่ยังเป็นศูนย์เรียนรู้ของชุมชนที่เปิดให้ผู้สนใจเข้ามาศึกษาดูงานอย่างต่อเนื่อง สะท้อนให้เห็นว่าการน้อมนำศาสตร์พระราชามาปรับใช้ในระดับพื้นที่ สามารถสร้างความมั่นคงจากฐานรากได้

สำหรับโครงการพระราชทาน “โคก หนอง นา ข้าราชบริพารหน่วยราชการในพระองค์” ถือเป็นหนึ่งในโครงการสำคัญที่มุ่งเน้นการพัฒนาคุณภาพชีวิตของข้าราชบริพารและประชาชนในพื้นที่ ด้วยการน้อมนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ เพื่อสร้างความยั่งยืนในด้านการเกษตรกรรม ตัวอย่างการพัฒนาพื้นที่ ได้แก่ การขุดสระน้ำและทำเหมืองใส้ไก่ (หนอง)เพื่อกักเก็บน้ำสำหรับการอุปโภคบริโภคและการเกษตร และการจัดทำพื้นที่เกษตรกรรมแบบผสมผสาน (โคกและนา) เพื่อเพิ่มผลผลิตและสร้างความมั่นคงทางอาหาร โครงการนี้ช่วยให้ประชาชนสามารถใช้ทรัพยากรในพื้นที่ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ พร้อมทั้งสร้างความยั่งยืนในทุกมิติ ทั้งด้านความเป็นอยู่ สุขภาพ การศึกษา และสิ่งแวดล้อม โดยมีเป้าหมายสำคัญในการเสริมสร้างความพึ่งพาตนเองของครอบครัวในพื้นที่ ควบคู่ไปกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติให้สมดุลและยั่งยืนสำหรับคนรุ่นต่อไป

ในการลงพื้นที่ติดตามโครงการอำเภออารยเกษตร และตรวจเยี่ยมแปลง โคก หนอง นา ข้าราชบริพารฯ ตำบลปงเตา อำเภองาว จังหวัดลำปาง ในครั้งนี้ ถือเป็นการติดตามการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนการพัฒนาคุณภาพชีวิต และการสร้างรายได้ให้กับประชาชนในพื้นที่อำเภองาวอย่างยั่งยืนต่อไป